Vertrouw op het vakmanschap van je collega!

Door Ellen Sebregts en Markus van Alphen

Je selecteert je nieuwe werknemers meestal niet op basis van hun neiging tot gehoorzaamheid, maar op waar zij competent in zijn (of potentie voor hebben) en hun mogelijkheden tot samenwerken. In dit artikel gaan wij dieper in op het onderwerp van vertrouwen in het vakmanschap van je collega, oftewel anderen toestaan aan de slag te gaan met dat waar zij goed in zijn.

Command & control versus vertrouwen in het vakmanschap van de ander

Het oude paradigma van de leider als uber-expert die commando’s uitblaft aan haar of zijn ondergeschikten en voorts controleert dat zij gedaan hebben wat van hen gevraagd is, betekent in feite dat je geen vertrouwen hebt in wat een medewerker doet. Vandaag de dag heb je echter expertise nodig die in je team aanwezig is: teamleden brengen expertise in waarover jij zelf niet beschikt. In plaats van commanderen en controleren is het beter te vertrouwen dat je teamlid goed is in dat waar zij of hij voor aangenomen is. Door de kwaliteiten van je teamleden te erkennen, help je hen te voldoen in hun behoefte aan competentie en daarbij vergroot je hun werktevredenheid. Telkens de medewerker corrigeren (naar jouw commando) is duidelijk wantrouwend en kan zelfs beschadigend zijn: alle initiatief wordt in de kiem gesmoord.

Vertrouwen en autonomie

Wanneer jij je taak als leider ziet als degene die verbindingen legt, kaders stelt en teaminspanningen faciliteert, creëer je de omstandigheden waarin teamdoelen gehaald kunnen worden door degenen die daar de meeste weet van hebben: je vertrouwt de expertise van ieder teamlid en je geeft haar of hem de ruimte om met haar of zijn taken aan de slag te gaan. Door dit vertrouwen ten toon te spreiden en de verantwoordelijkheid voor het bereiken van teamdoelen aan het team te delegeren, respecteer je ieder teamlids behoefte aan autonomie. Ieder teamlid in samenspraak met de andere teamleden zorgt ervoor dat teamdoelen gehaald worden.

Maak gebruik van selffulfilling prophecies

Verwachtingen hebben de neiging zich te vertalen in een resultaat in lijn dezer verwachting – de zogenoemde selffulfilling prophecy. Wanneer je verwacht dat je teamlid zal falen in dat wat zij of hij moet doen, zet je haar of hem daarmee onder extra druk, die weleens averechts kan werken. Jouw twijfels uiten over iemands competentie communiceert twee dingen: je gelooft dat zij of hij incompetent is en je bent bij voorbaat al in haar of hem teleurgesteld. Aangezien communicatie tweerichtingsverkeer is, krijg je ook twee dingen terug: ten eerste voelen teamleden zich gekwetst en ten tweede zullen zij niets meer doen dan het absoluut noodzakelijke. Waarom zouden zij meer doen? Je bent sowieso al bij voorbaat teleurgesteld, waardoor het irrelevant is of zij falen of succesvol zijn in de taak die zij moeten volbrengen. Door je vertrouwen in hun competentie uit te spreken is de kans groter dat jouw vertrouwen hun zelfvertrouwen ondersteunt waardoor succes een grotere kans krijgt. Gebruik daarom selffulfilling prophecies in jouw voordeel door overtuigd te zijn dat teamleden succesvol zullen zijn.

Het is oké om om hulp te vragen

Het andere extreem is om metaforisch je teamlid te laten verdrinken omdat je haar of hem niet helpt zwemmen. Je moet meer doen dan alleen opmerken wanneer een teamlid het moeilijk heeft of overvraagd wordt, je zal ondersteuning moeten bieden en zorgen voor voldoende veiligheid zodat het teamlid weet dat het oké is om te vragen om hulp, vooral wanneer zij of hij teveel druk ervaart. De behoefte aan verbinding wordt namelijk vergroot bij stress: oxytocine (het zogenoemde knuffelhormoon) is evenveel deel van de stressrespons als adrenaline. Oxytocine stimuleert niet alleen dat je (onder stressvolle omstandigheden) verbinding zoekt met anderen, het is ook het neurohormoon dat ervoor zorgt dat weefsel dat door de stressrespons is beschadigd weer geneest. Daarom moet je helpen als je teamlid worstelt, al bestaat die hulp uit niets meer dan morele ondersteuning. Veiligheid en verbondenheid helpen je medewerker veerkrachtig te worden ten opzichte van stress.

Omgaan met tegenslagen

Tegenslagen horen erbij. In plaats van stilstaan bij wat er allemaal mis is gegaan (of nog erger: wie of wat schuld heeft), stimuleer liever het team hun focus te houden op dat wat nodig is de tegenslag te beslechten. Vooral wanneer het een complexe, moeilijk project betreft (waardoor vakmanschap en innovatie noodzakelijk zijn), kun je tegenslagen verwachten. Transformeer liever elke tegenslag in een leermoment: een noodzakelijke stap tot uiteindelijk succes.

Hoe jij als leider je teamleden wat betreft hun vakmanschap tegemoet treedt, staat model voor je teamleden. Je stimuleert daarom ieder teamlid hetzelfde te doen. Jouw vertrouwen samen met teambreed vertrouwen in elkaars vakmanschap is een prachtige manier om te voorzien in alle medewerkers behoefte aan autonomie terwijl je tegelijkertijd ook hun competentie in dat waar zij goed in zijn erkent. Het stimuleert medewerkers betrokkenheid en bevlogenheid, wat weer goed is voor team prestatie (en daardoor goed voor de organisatie). Het maak je organisatie interessant en uitdagend om voor te werken. Voor de organisatie betekent het het behoud van hun beste werknemers!

Gepubliceerd door Markus van Alphen & Ellen Sebregts

Markus van Alphen is psycholoog, auteur, docent, trainer en herstelgericht werker. Drs. Markus van Alphen is afgestudeerd in de klinische psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkt als vrijgevestigde behandelaar in een kleine e-Healthpraktijk gericht op de Basis-GGZ en het gebied van de praktijkondersteuner huisarts (POH-GGZ). Daarnaast is hij freelance docent (toegepaste) psychologie bij een aantal opleidingsinstituten, waarvoor hij ook vaardigheidstrainingen verzorgt.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *